Library
Torts
Malicious Prosecution
Malicious prosecution
Last Update: September, 2016

Το αστικό αδίκημα της κακόβουλης δίωξης αποτελεί μέρος του ευρύτερου τομέα του Αστικού Δικαίου. Τα αστικά αδικήματα έχουν ως βασικό γνώρισμα την επίλυση ιδιωτικής διαφοράς που αποτιμάται σε χρήμα, υπό την μορφή αποκατάστασης και αποζημίωσης. Είναι δύσκολο να δοθεί ορισμός για το τι αποτελεί αστικό αδίκημα. Σύμφωνα με τον περί Αστικών Αδικημάτων Νόμο, ΚΕΦ.148, στην Κυπριακή έννομη τάξη κωδικοποιείται το Αγγλικό κοινοδίκαιο, όπως ίσχυε κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του πιο πάνω νόμου. Το ΚΕΦ.148 κωδικοποιεί τα πλείστα αστικά αδικήματα (για παράδειγμα τo αστικό αδικήμα της αμέλειας και της ψευδής παράστασης μεταξύ άλλων κωδικοποιούνται στον νόμο) εντούτοις, τα αστικά αδικήματα δεν εξαντλούνται από την συγκεκριμένη νομοθεσία και τα δικαστήρια μας δύναται να προσφύγουν σε καινούργια νομολογία του κοινοδικαίου, για να στοιχειοθετήσουν ένα αστικό αδίκημα που δεν συμπεριλαμβάνεται στο ΚΕΦ.148. Αυτό το άρθρο θα παρουσιάσει, περιληπτικά, το νομικό πλαίσιο που διέπει το αστικό αδίκημα της κακόβουλης δίωξης.

Νομοθετικό πλαίσιο:

Στο Άρθρο 32 του ΚΕΦ. 148, δίδεται ο ορισμός του αστικού αδικήματος της Κακόβουλης δίωξης:

«Κακόβoυλη δίωξη συvίσταται στηv πραγματική, κακόβoυλη και χωρίς εύλoγη και πιθαvή αιτία έvαρξη ή συvέχιση αvεπιτυχoύς πoιvικής, πτωχευτικής ή για διάλυση εταιρείας διαδικασίας κατά άλλoυ πρoσώπoυ, αv η διαδικασία αυτή-

(α) Πρoκάλεσε σκάvδαλo για τηv πίστη ή τηv υπόληψη τoυ πρoσώπoυ αυτoύ ή πιθαvή απώλεια της ελευθερίας τoυ͘  και

(β) κατέληξε, αv στηv πραγματικότητα μπoρoύσε με τov τρόπo αυτό vα καταλήξει, υπέρ τoυ πρoσώπoυ αυτoύ:

Νoείται ότι καμιά αγωγή για κακόβoυλη δίωξη δεv εγείρεται κατά oπoιoυδήπoτε πρoσώπoυ για μόvo τo λόγo ότι τo πρόσωπo αυτό παρείχε πληρoφoρίες σε κάπoια αρμόδια αρχή η oπoία και άρχισε oπoιαδήπoτε διαδικασία.»

 Νομολογιακό πλαίσιο:

Το Ανώτατο Δικαστήριο στην πολύ γνωστή υπόθεση Μόδεστος Πίτσιλλος[1] παρέθεσε τα συστατικά στοιχεία του Άρθρου 32:

  1. Αρχικά πρέπει να υπάρχει η έναρξη μιας «ποινικής δίωξης» εναντίον προσώπου (του πιθανού ενάγων).

Τα Δικαστήρια ερμήνευσαν την έννοια του όρου «ποινική δίωξη» στην υπόθεση   Paikkos v. Konteminiotis, (βλ. υπόθεση),

  1. Έπειτα, πρέπει η ποινική αυτή δίωξη να έχει τερματιστεί και η κατάληξη της να ήταν υπέρ του κατηγορούμενου (του πιθανού ενάγω),
  2. Πρέπει να υπάρχει έλλειψη εύλογης και πιθανής αιτίας για την άσκηση της δίωξης,
  3. Η δίωξη να έχει γίνει κακόβουλα,
  4. Και τέλος, η δίωξη αυτή να έχει προκαλέσει ζημία στον κατηγορούμενο (πιθανό ενάγων), είτε γιατί έθιξε την φήμη ή και την υπόληψη του είτε γιατί δημιούργησε το ενδεχόμενο απώλειας της ελευθερίας του.[2]

Όπως αναφέρεται στο Σύγγραμμα των Εντίμων Δικαστών Αρτέμη και Ερωτοκρίτου,[3] το αστικό αδίκημα της κακόβουλης δίωξης αποτελεί την πιο συνηθισμένη μορφή αδικήματος κατάχρησης της δικαστικής διαδικασίας. Όλα τα πιο πάνω πρέπει να πληρούνται για να μπορεί να αποδειχθεί το αστικό αυτό αδίκημα.

Το βάρος απόδειξης που φέρει ο ενάγων σε μια αστική διαδικασία, για να αποσείσει το βάρος απόδειξης για την υπόθεση του είναι τεράστιο,[4] και αυτό γιατί, σύμφωνα με την νομολογία, τα Δικαστήρια δεν ήθελαν να αποθαρρύνουν την ποινική δίωξη ύποπτων εγκλημάτων.[5]

Σε καθοδήγηση το Ανώτατο Δικαστήριο, τόνισε ότι ο ενάγοντας  θα πρέπει να αποδείξει ότι η :

«κακόβουλη ποινική δίωξη είναι αυτή που γίνεται πρώτιστα για εξυπηρέτηση σκοπού άλλου από την προσαγωγή παραβάτη ενώπιον της δικαιοσύνης. Η κακοβουλία περιέχει το στοιχείο του ελατηρίου για ποινική δίωξη ενάγοντα, όταν δεν υπάρχει έντιμη και εύλογη πίστη στην ύπαρξη πιθανής αιτίας… Η κακοβουλία υπάρχει όταν αποδειχθεί ότι η κύρια επιθυμία κατήγορου δεν είναι η προσαγωγή παραβάτη ενώπιον της δικαιοσύνης».

Γενικά, πρέπει να προσαχθεί δυνατή μαρτυρία η οποία να συνηγορεί προς την κατεύθυνση έλλειψης και πιθανής αιτίας καταδίκης, επίσης ταυτόχρονα θα πρέπει να υφίσταται η ύπαρξη κάποιου κίνητρου από πλευράς του ατόμου που ξεκίνησε την αρχική δίωξη.

Στο σύγγραμμα Αστικά Αδικήματα Δίκαιο και Αποφάσεις Τόμος 2, (βλ. πιο πάνω), προκύπτει ότι πρέπει να υπάρχει πραγματική και εύλογη πιθανή αιτία για την δίωξη, και επίσης ο ενάγων να έχει γνήσια πεποίθηση ότι ο ενάγων ήταν πιθανώς ένοχος.  Δεν χρειάζεται να είναι πεπεισμένος ο εναγόμενος για την βέβαιη καταδίκη του ενάγων και ούτε πρέπει να έχει προβεί σε εξονυχιστική διερεύνηση της υπεράσπισης.

Επιβάλλετε μέσα από την μαρτυρία που θα προσκομίσει ο ενάγων να παραθέσει στοιχεία τα οποία θα τείνουν να καταδείξουν, πως αποφασίζοντας για την καταχώρηση και συνέχιση της επίδικης ποινικής δίωξης, οι διωκτικές αρχές δεν επεδίωκαν εντίμως την τιμωρία του ενάγων και την προάσπιση του δικαίου (κακοβουλία) και ούτε είχαν την έντιμη και ειλικρινή πεποίθηση πως ο ενάγων είναι ένοχος (εύλογη και πιθανή αιτία),[6]  δηλαδή ο ενάγων θα πρέπει να αποδείξει ότι η πεποίθηση του υποστηρίζεται από γεγονότα και στοιχεία. Συγκεκριμένα απαιτείται η παρουσίαση γεγονότων και άλλων στοιχείων από τα οποία να προκύπτει η αποδιδομένη στις διωκτικές αρχές μεμπτή και αλλότρια ενδιάθετη κατάσταση.

[1] Μόδεστος Πίτσιλλος, Αρχηγός Κόμματος Δικαιοσύνης ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Μέσω του Γενικού Εισαγγελεά και άλλου (1994) 1. Α.Α.Δ 268

[2] Πέτρος Χριστοφίδης ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Αρ.Αγωγής 199/2008 Ε.Δ.Λ

[3] ΚΕΦ. 148 Αστικά Αδικήματα: Δίκαιο και Αποφάσεις, 203, Τόμος 1, σελίδες 105-108

[4] Χρυσόστομου Σκούρου ν. Γενικού Εισαγγελέα της δημοκρατίας, Αρ. Αγωγής 5420/2012

[5] Liberty Life Insurance Ltd v. Ευριπίδη Νεοκλεόυς Αρ. Αγωγής 5667/04

[6] Πέτρος Χριστοφίδης ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Αρ.Αγωγής 199/2008 Ε.Δ.Λ

Relative Tags:
Publish Date: 30 October, 2014
A. Karitzis & Associates L.L.C. A. Karitzis & Associates LLC (AK) is a highly-professional, medium size and growing Law Firm with an experienced, diligent and dedicated team of lawyers and associates, dealing with most of the areas of Cypriot and European Union Law.

Contact the Author

Advocates and Legal Consultants | Cyprus